Viêm đường hô hấp cấp tính là bệnh có tỷ lệ mắc và tử vong cao nhất ở trẻ em dưới 5 tuổi .Bệnh được chia làm 2 loại: viêm đường hô hấp cấp trên và viêm đường hô hấp cấp dưới. Viêm đường hô hấp cấp trên gồm viêm mũi họng, viêm tai giữa, viêm VA, Amidan. Viêm đường hô hấp cấp dưới gồm viêm thanh quản, khí quản, phế quản và viêm phôỉ .
Nguyên nhân viêm đường hô hấp cấp là do nhiễm vi rút là chủ yếu ( 60- 70 % ) do vi rút hợp bào hô hấp, vi rút cúm , Adenovirus…Các vi khuẩn viêm đường hô hấp là phế cầu, tụ cầu, liên cầu, E.Coli ... Trẻ nhỏ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non, suy dinh dưỡng, mắc bệnh tim bẩm sinh, còi xương, hoặc trẻ sống trong môi trường ô nhiễm bụi bặm, khói bếp, khói thuốc lá dễ hay bị mắc bệnh. Do trẻ nhỏ, sức đề kháng kém vì thế khi thời tiết thay đổi làm trẻ không thích ứng được cũng dễ mắc bệnh. Triệu chứng ban đầu là cảm, ho rồi kèm theo chảy nước mũi, nghẹt mũi, khò khè. Ở dạng nhẹ, bệnh có thể tự khỏi trong 5 đến 7 ngày. Nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời trẻ sẽ dẫn đến viêm phế quản, viêm phổi có thể gây nên các biến chứng nguy hiểm như xẹp phổi, viêm tai, hen xuyễn, suy hô hấp, tử vong.
Việc phát hiện sớm và xử trí khi trẻ bị viêm đường hô hấp là rất quan trọng. Nếu trẻ bị ho, cảm lạnh, chảy nước mũi, nhịp thở bình thường, các bà mẹ chỉ cần điều trị triệu chứng và chăm sóc trẻ tốt như đặt trẻ nằm nơi thoáng khí, giữ ấm cho trẻ. Nếu trẻ ho nhiều chỉ nên dùng thuốc ho dân tộc như lá húng chanh với lá hẹ , hoa hồng bạch, quất hấp mật ong . Tránh không nên cho trẻ uống thuốc trị ho, thuốc histamin, si rô ức chế ho, kháng sinh không theo chỉ định của bác sỹ vì trẻ cần ho để tống đờm ra. Các thuốc trên khiến đờm đặc quánh làm bệnh nặng hơn.Vệ sinh mũi họng cho trẻ bằng nhỏ dung dịch nước muối Natriclorit 0,9 % , dùng khăn thấm nước hoặc tăm bông để làm sạch mũi trẻ. Tăng cường thể lực cho trẻ bằng chế độ ăn tốt, đủ chất. Đối với trẻ bé nên cho bé bú sữa mẹ cho bé bú nhiều lần hơn, trẻ lớn đã ăn bổ sung , cho trẻ ăn thức ăn nấu loãng hơn ( bột, cháo, súp ) thức ăn dễ tiêu( thịt gà, lợn, sữa ) và nên chia nhỏ nhiều bữa, thay đôỉ món ăn để kích thích trẻ ăn ngon miệng, cho trẻ uống thêm nước, nước hoa quả, quả chín đế cung cấp vitamin C, A, các vi chất dinh dưỡng giúp trẻ mau khoẻ. Nếu trẻ bị sốt cao > 38,5 độ C cho trẻ uống thuốc hạ nhiệt ( thuốc Paracetamon liều 10 -15 mg/kg trọng lượng cơ thể uống 3-4 lần trong ngày nếu trẻ còn sốt ).Cần theo dõi trẻ, thấy bé mệt mỏi nhiều, ho kéo dài, thở nhanh, khó thở , bú kém cần đưa trẻ đi khám bác sỹ . Tuyệt đối các bà mẹ không tự mua thuốc, đặc biệt là thuốc kháng sinh cho trẻ uống khi chưa có ý kiến của bác sỹ, vì nguyên nhân viêm đường hô hấp do vi rút thì uống kháng sinh không có tác dụng.
Để phòng viêm đường hô hấp cấp cho trẻ nhất là trong những ngày chuyển mùa, các bà mẹ cần chú ý giữ ấm cho bé nhất là về ban đêm, trước khi đi ngủ nên cho bé đeo yếm hoặc quàng khăn mỏng, buổi sáng không nên mở toang cửa tránh gió lạnh, nên cho trẻ uống nước ấm để phòng viêm họng. Vệ sinh mũi họng cho trẻ thường xuyên. Trẻ cần có một chế độ dinh dưỡng tốt để tăng cường sức đề kháng. Cho trẻ đi tiêm phòng đầy đủ để phòng bệnh .
Bác sỹ Celia