Bình thường, khi trẻ bú, sữa đi qua miệng xuống thực quản rồi vào dạ dày qua cơ thắt tâm vị. Tại tâm vị có cơ vòng thực quản dưới tạo nên van một chiều có tác dụng ngăn dòng trào ngược từ dạ dày vào thực quản.Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ do đặc điểm giải phẫu của hệ tiêu hoá chưa hoàn chỉnh , các cơ van tâm vị còn yếu, đóng chưa chặt , khi trẻ bú ở tư thế không đúng sẽ làm khí trong dạ dày dâng nên cùng một ít sữa , qua tâm vị trào ngược lên thực quản và ra ngoài. đồng thời giữa dạ dày và ruột cũng có một van có chức năng giống như tâm vị, gọi là môn vị. Trong khi cơ tâm vị ở trẻ rất yếu thì cơ môn vị lại phát triển và đóng chặt, do đó thức ăn dễ bị ứ đọng lâu trong dạ dày nên càng tạo điều kiện thuận lợi để xuất hiện trào ngược dạ dày thực quản. Trẻ nhỏ do dạ dày nằm ngang, góc giữa dạ dày và thực quản là góc tù nên cũng dễ bị trào ngược.
Nếu hiện tượng này xảy ra trong thời gian ngắn, tần xuất ít và không gây ra triệu chứng gì cũng như ảnh hưởng tới sức khoẻ thì gọi là trào ngược sinh lý. Còn trào ngược bệnh lý xảy ra thường xuyên hơn, kéo dài hơn và có thể gây triệu chứng lâm sàng với nhiều mức độ khác nhau. nếu bé dưíư 6 tháng tuổi, một ngày trớ sữa vài lần nhưng vẫn chơi đùa, lên cân tốt, bú đều đặn không khò khè tái đi tái lại thì nhiều khả năng chỉ là trào ngược sinh lý, sẽ dần hết theo thời gian khi trẻ ăn với chế độ ăn đặc hơn và khi trẻ biết đi . nếu trẻ vẫn thường bị nôn trớ sau 1 tuổi ,chậm lên cân, gầy gò suy dinh dưỡng, biếng ăn, sợ ăn , da xanh kèm theo bị khò khè kéo dài, viêm phổi tái phát nhiều lần thì nhiều khả năng là bệnh lý, cần đưa rẻ đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Cần làm gì khi trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản.
Nếu bé chỉ bị hiện tượng trào ngược sinh lý chỉ xảy ra trong vài tháng đầu và sẽ tự khỏi thì việc chăm sóc đúng cách sẽ giúp giảm hiện tượng trào ngược này.
Đối với trẻ bú mẹ:
Các bà mẹ nên cho bé bú bầu vú bên trái trước ( vì bé mới bú nên lượng sữa trong dạ dày còn ít, bé có thể nằm ngiêng sang phải), sau đó mới chuyển bé sang bú bầu sữa bên phải ( vì lúc này dạ dày đã nhiều sữa , cần nằm ngiêng sang trái) như vậy sữa sẽ dễ dàng xuống dạ dày mà không gây trào ngược. Ngoài ra người mẹ cần thực hiện cho con bú đúng ( trẻ ngậm sâu vào quầng vú, không ngậm vào núm vú), không nên cho trẻ ngậm ti khi ngủ hoặc thời gian bú kéo dài , vì như vậy trẻ làm trẻ bú phải hơi làm dạ dày căng dễ bị nôn trớ.
Nếu trẻ bú bình : Bế trẻ nằm đầu hơi cao, luôn để sữa ngập cổ bình và đầy đầu núm vú để tránh cho trẻ bú phải hơi. Lỗ núm vú vừa với sức mút của bé, nếu lỗ vú đục to quá trẻ dễ bị sặc và nuốt nhiều hơi.
Sau khi trẻ bú xong, bế trẻ cao đầu trong 15- 20 phút , vỗ lưng cho trẻ ợ hơi, sau đó đặt trẻ nằm ngiêng bên trái và kê gối hơi cao.
Khi trẻ đã ăn bổ sung: không nên ép trẻ ăn nhiều, chia thức ăn ra nhiều bữa nhỏ và cho ăn nhiều bữa. Không cho ăn khi trẻ khóc, nô đùa chạy nhảy sau bữa ăn.
Các bà mẹ tham khảo cách vỗ ợ hơi cho bé